LawyerOn.pl

LawyerOn – oraz dawniej również bdp.org.pl ( Blog Doradztwa Prawnego )

Kodeks cywilny Prawa konsumentów Prawo w handlu

Rękojmia za wady i Gwarancja – Część 1

Sharing is caring!

Dzisiaj dawno już zapowiadany wpis dotyczący Rękojmi za wady oraz Gwarancji. Cały temat pojawi się w kilku odcinkach. Pierwszy z nich, wyjaśniający pojęcie jakim jest właśnie Rękojmia, już teraz.

Regulacje dotyczące rękojmi za wady fizyczne oraz prawne oraz dotyczące gwarancji producenta zostały uregulowane w Kodeksie Cywilnym Księdze Trzeciej (Zobowiązania) w Tytuł XI w Dziale II (Rękojmia za wady) oraz w Dziale III (Gwarancja przy sprzedaży1).

Analizując uprawnienia konsumenta wynikające z obecnie obowiązujących uregulowań Kodeksu Cywilnego w art 556 i następne należy zwrócić uwagę, odpowiedzialność spoczywająca na sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady produktu na charakter odpowiedzialności ustawowej, powstaje ona więc z mocy samego prawa, a nie uprawnień nadanych kupującemu przez sprzedawcę. Co więcej ma ona charakter odpowiedzialności obiektywnej, opartej na zasadzie ryzyka, co wyłącza możliwość powołania się sprzedawcy na okoliczności braku jego winy podczas wydawania rzeczy wadliwej. Wydanie przez sprzedawcę rzeczy dotkniętej wadą fizyczną bądź prawną stanowi zatem nienależyte wykonanie zobowiązania z tytułu umowy sprzedaży, co z kolei daje możliwość kupującemu możliwość naprawienia szkody na podstawie odpowiedzialności kontraktowej zgodnie z art. 471 K.C. , choć sytuacja ta ma większe znaczenie w przypadku sprzedaży pomiędzy przedsiębiorcami, gdy możliwość skorzystania z rękojmi jest niemożliwe, np. z uwagi na upływ terminów.

Ustawodawca na gruncie nowych regulacji prawnych w art. 556[1] par. 1 K.C. przyjął, iż wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową, oraz wskazał katalog przykładowych przejawów wad fizycznych, występujących jeśli rzecz:

  1. nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;
  2. nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;
  3. nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;
  4. została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Zatem analizując treść wyżej wymienionego przepisu przede wszystkim za niezgodną z umową będzie rzecz nieposiadającą cech, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia. Innymi słowy mówiąc, rzecz nieposiadająca cech umożliwiających osiąganie przez konsumenta określonego skutku, będzie niezgodna z umową. Do określenia oceny posiadania określonych właściwości przez rzecz, istotne znaczenie będą miały okoliczności w jakich została zawarta umowa oraz cechy użytkowe wynikające z przeznaczenia danego produktu. W obowiązującym jaki poprzednim stanie prawnym dla rzeczywistej oceny wadliwości rzeczy większe znaczenie będzie miała jej użyteczność, zaś w mniejszy stopniu spełnienie przez produkt kryteriów normatywno-technicznych2. Zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy w uchwale z z dnia 30 grudnia 1988 r. (III CZP 48/88): (…) przy ocenie wady fizycznej kryterium funkcjonalne, obejmujące użyteczność rzeczy i jej przeznaczenie zgodne z celem umowy sprzedaży, powinno być stosowane przed kryterium normatywno-technicznym. Przykładem może być tutaj zakup telefonu komórkowego, służącego do nawiązywania połączeń głosowych. Gdzie pomimo zastosowania przez producenta, jak również operatora sieci telefonicznej, odpowiednich parametrów technicznych, czy posiadania wymaganych homologacji, urządzeni „zrywa” połączenia uniemożliwiając swobodne komunikowanie się.

Wadą fizyczną na mocy ust.2 par.1 omawianego przepisu będę również braki właściwości rzeczy o których istnieniu zapewniał sprzedawca kupującemu (przedstawiając próbkę lub wzór), zaś w przypadku gdy kupującym jest konsument zgodnie z par.2 „na równi z zapewnieniem sprzedawcy traktuje się publiczne zapewnienia producenta lub jego przedstawiciela, osoby, która wprowadza rzecz do obrotu w zakresie swojej działalności gospodarczej, oraz osoby, która przez umieszczenie na rzeczy sprzedanej swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego przedstawia się jako producent”, zatem również jakakolwiek forma reklamy czy prezentacji produktu traktowana będzie jako zapewnienie sprzedawcy, a więc w przypadku błędnego takiego zapewnienia będzie podstawą do roszczenia konsumenta względem przedsiębiorcy, z tytułu niezgodności towaru z umową. Przykładem w przypadku sprzedaży poza lokalem przedsiębiorstwa, może być tutaj handel urządzeniami paramedyczmi nie mającymi właściwości leczniczych czy też sprzedaż urządzeń wielofunkcyjnych, w przypadku których przedstawiciele handlowi samodzielnie lub też często za zgodą czy na polecenie przedsiębiorcy w sposób kreatywny na potrzeby prezentacji, „tworzą” wyimaginowane cechy produktów.

Jedną ze wskazanych przez ustawodawcę wad fizycznych, zgodnie art. 556[1] par.1 pkt. 3 K.C. , jest niezgodność z umową, która polega na nieprzydatności rzeczy „do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia”. Cel ten powinien być postrzegany jako subiektywne, istniejące oczekiwanie ze strony kupującego o specyficznych właściwościach rzeczy służących do realizacji tegoż celu. Dlatego też aby uznać, iż rzecz posiada wadę fizyczną w tym kontekście, konieczne będzie spełnienie następujących przesłanek łącznie:

  • cel ten powinien być przez kupującego określony przy zawarciu umowy i najpóźniej wówczas zakomunikowany sprzedawcy, ponadto;
  • cel powinien być określony przez kupującego jednoznacznie (precyzyjnie), a więc tak, aby sprzedawca miał możliwość oceny zdatności rzeczy.”3

Przykładem może być, wyrażona przez konsumenta w jasny i precyzyjny sposób chęć zakupu zegarka, który umożliwi mu nurkowanie na głębokość 100 metrów, a sprzedana rzecz umożliwia wykorzystanie jej zaledwie do 20 metrów głębokości.4 Zatem jeśli kupujący wyraził swój cel przy zawarciu umowy w zrozumiały i precyzyjny sposób, wypełnił wówczas obie wymienione przesłanki. Dlatego też, sprzedaż rzeczy w tym przypadku będzie kwalifikowana jako niezgodna z umową.

Ostatnią przykładową wadą fizyczną wskazaną w ustawie przez prawodawcę jest sytuacja w której rzecz została wydana w stanie niezupełnym. Występuje ona gdy kupujący otrzymał rzecz, bez jej części składowych lub przynależności. Może wystąpić również, gdy nie otrzymał wymaganych, atestów, certyfikatów informacji czy pouczeń czy zastrzeżeń np. w przypadku towarów niebezpiecznych.

Należy również zwrócić uwagę, iż rzecz ma również wadę fizyczną w przypadku nieprawidłowego jej zamontowania i uruchomienia, w sytuacji w której czynności te zostały wykonane przez sprzedawcę lub na jego zlecenie, lub też przez samego kupującego jeśli czynności te wykonał zgodnie z instrukcją dostarczoną przez sprzedawcę.5 Wady fizyczne będące podstawą od roszczenia z tytułu niezgodności z umową ujęte w ustawie jak już na wstępie powiedziano stanowią jedynie katalog wad przykładowych.

W kolejnym odcinku uprawnienia konsumentów oraz obowiązki sprzedających. Czytaj już teraz >>>

LawyerON

1 Tytuł niniejszego działu został zmieniony art. 44 pkt. 26 ustawy z dnia 30 maja 2014 r (Dz.U.2014.827)
2 J. Janeta – Komentarz do zmiany art.556(1) Kodeksu cywilnego wprowadzonej przez Dz.U. z 2014 r. poz. 827, pkt. 3
3 Tamże, pkt. 5
4 http://www.prawakonsumenta.uokik.gov.pl/reklamacje/rekojmia/
5 J. Janeta – Komentarz do zmiany art.556(1)…, pkt 6,11

Wykorzystano zdjęcia ze strony
https://pixabay.com/

2 KOMENTARZE

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

*

code